หนึ่งในคำถามที่พบบ่อยเมื่อเข้าสู่ช่วงท้ายของเดือนรอมฎอนคือ คืนลัยละตุลก็อดร์อยู่คืนใดแน่ หะดีษบทหนึ่งในเศาะฮีหฺ อัลญามิอฺ ได้ให้คำตอบในรูปแบบที่ชัดเจนที่สุด นั่นคือการนับจำนวนคืนที่เหลืออยู่ในเดือน แล้วให้แสวงหาในคืนเหล่านั้น
หะดีษเศาะฮีหฺ อัลญามิอฺ หมายเลข 1243
คำแปลภาษาไทย:
“คืนลัยละตุลก็อดร์ ท่านรอซูลของอัลลอฮฺ ﷺ กล่าวว่า: ‘จงแสวงหามัน (คืนลัยละตุลก็อดร์) ในสิบคืนสุดท้าย ในคืนที่เหลืออีกเก้าคืน หรือเจ็ดคืน หรือห้าคืน หรือสามคืน หรือคืนสุดท้าย’”
📚 บันทึกโดย: เศาะฮีหฺ อัลญามิอฺ (صحيح الجامع) หมายเลข 1243
ความหมายโดยรวมคือ ให้มุสลิมพยายามแสวงหาคืนลัยละตุลก็อดร์ในช่วงสิบคืนสุดท้ายของเดือนรอมฎอน โดยเฉพาะคืนคี่ เช่น 21, 23, 25, 27 และ 29
ทำไมหะดีษจึงพูดเป็น “คืนที่เหลือ”
การนับแบบ “เหลืออีกเก้าคืน” เป็นวิธีการนับถอยหลังจากปลายเดือน ไม่ใช่การนับจากต้นเดือน เมื่อเข้าสู่สิบคืนสุดท้าย คืนแรกที่เหลือเก้าคืนคือคืนที่ 21 คืนที่เหลือเจ็ดคืนคือคืนที่ 23 เหลือห้าคืนคือคืนที่ 25 เหลือสามคืนคือคืนที่ 27 และคืนสุดท้ายคือคืนที่ 29 หรือคืนสุดท้ายของเดือน
การนับแบบนี้ทำให้ผู้ศรัทธาไม่สับสน เพราะไม่ว่าคืนนั้นจะตรงกับวันที่เท่าไรของเดือน การนับถอยหลังจากท้ายเดือนย่อมตรงกับความเป็นจริงเสมอ
ทำไมท่านนบี ﷺ จึงไม่ระบุคืนเดียว
เป็นที่เข้าใจกันในหมู่นักวิชาการว่า การไม่ระบุคืนเดียวเป็นความเมตตาอย่างหนึ่ง เพราะทำให้ผู้ศรัทธาเพิ่มการงานในทุกคืนของสิบวันสุดท้าย ไม่ใช่ทำเฉพาะคืนเดียวแล้วปล่อยคืนอื่นไป หากระบุชัดเจน ผู้คนอาจทำงานหนักเพียงคืนเดียวและขาดการงานในคืนที่เหลือ
นอกจากนี้ การไม่ระบุยังเป็นการทดสอบความจริงใจของผู้ที่แสวงหา ผู้ที่ตั้งใจจริงจะไม่รอคำยืนยัน แต่จะลงมือในทุกคืนที่ทำได้
อิบาดะฮ์ที่ควรทำในคืนเหล่านี้
- ละหมาด ทั้งละหมาดที่กำหนดไว้และการละหมาดเพิ่มตามกำลัง
- อ่านอัลกุรอาน อย่างช้า ๆ และใคร่ครวญความหมาย
- ซิกรุลลอฮ์และดุอาอ์ ด้วยถ้อยคำของตัวเอง ไม่ต้องรอถ้อยคำสำเร็จรูป
- ขออภัยโทษ ต่อสิ่งที่พลาดไปในอดีต และตั้งใจจะไม่กลับไปทำซ้ำ
- บริจาคและช่วยเหลือผู้อื่น ตามกำลัง โดยเฉพาะการแบ่งปันอาหารและการดูแลคนยากจนในวันอีด
บทเรียนจากหะดีษบทนี้
หะดีษบทนี้สอนให้เรามองเวลาอย่างมีสติ ไม่ใช่ปล่อยให้คืนสำคัญผ่านไปโดยไม่รู้ตัว ตัวเลข 9 7 5 3 ในหะดีษไม่ใช่ปริศนาให้ถอดรหัส แต่เป็นแผนที่ง่าย ๆ ที่บอกว่า “คืนนี้ก็เป็นคืนที่ควรลงมือ”
ผู้ที่ต้องการเชื่อมโยงกับช่วงท้ายของรอมฎอน สามารถอ่านเรื่อง ซะกาตฟิฏร์ เครื่องชำระล้างผู้ถือศีลอดและอาหารของคนยากจน เพื่อเตรียมพร้อมสำหรับวันอีดหลังสิบคืนสุดท้าย
บทสรุป
คืนลัยละตุลก็อดร์อยู่ในสิบคืนสุดท้ายของรอมฎอน ไม่ว่าจะเป็นคืนที่เหลือเก้า เจ็ด ห้า สาม หรือคืนสุดท้าย สิ่งที่หะดีษเศาะฮีหฺ อัลญามิอฺ หมายเลข 1243 สอนก็คือ อย่ารอให้แน่ใจก่อนลงมือ แต่จงลงมือในทุกคืนที่ทำได้ แล้วปล่อยผลตอบแทนไว้กับอัลลอฮ์
Risalah Radio สถานีวิทยุสาส์นคุณธรรม FM 97.25 Mhz.