เมื่อแผ่นดินไหวเกิดขึ้นที่ไหนสักแห่งในโลก ภาพตึกถล่มและผู้คนที่สูญเสียบ้านมักไหลเข้ามาในหน้าจอของเราไม่กี่นาที หลายคนกดผ่านเพราะเห็นเป็นเรื่องไกลตัว แต่ในมุมมองของศาสนา เหตุการณ์ผิดปกติเช่นนี้ไม่ใช่เพียงข่าวธรรมชาติที่จบไปกับรอบข่าวคืนนั้น คำถามที่สำคัญกว่าคือ เราอ่านมันอย่างไร
อายะฮ์ที่ต้นฉบับยกมา
อัลลอฮ์ ตะอาลา ตรัสว่า
﴿وَمَا نُرْسِلُ بِالْآيَاتِ إِلَّا تَخْوِيفًا﴾
“และเราไม่ได้ส่งบรรดาสัญญาณต่าง ๆ มา นอกจากเพื่อเป็นการเตือนให้เกิดความยำเกรงเท่านั้น” (อัลกุรอาน สูเราะฮ์อัลอิสรออ์ 17:59)
คำว่า “เตือนให้เกิดความยำเกรง” ในอายะฮ์นี้เป็นกุญแจสำคัญ เพราะมันบอกจุดประสงค์ของสัญญาณไว้ตรง ๆ ว่าไม่ใช่เพื่อทำลายล้างอย่างสนุกมือ แต่เพื่อให้มนุษย์รู้สึกตัว
คำอธิบายจากอัลอัลลามะฮ์ อิบนุ บาซ
ต้นฉบับอ้างคำกล่าวของอัลอัลลามะฮ์ อิบนุ บาซ (ขออัลลอฮ์ทรงเมตตาท่าน) จากหนังสือ อัลกะวากิบ อัดดะรอรี ลิลกะรอมานี เล่ม 6 หน้า 124
สรุปใจความว่า การเกิดแผ่นดินไหวและเหตุการณ์ผิดปกติต่าง ๆ เป็นสัญญาณที่อัลลอฮ์ทรงส่งมาเพื่อเตือนมนุษย์ให้สำนึก กลับเนื้อกลับตัว และยำเกรงพระองค์ มิใช่เพียงปรากฏการณ์ธรรมชาติเท่านั้นตามมุมมองทางศาสนาอิสลาม
จะเห็นว่าคำอธิบายนี้ไม่ได้ปฏิเสธกลไกทางวิทยาศาสตร์ของแผ่นดินไหว แต่บอกว่ามีมิติที่ลึกกว่านั้นซ่อนอยู่ อัลลอฮ์ทรงสร้างกฎของธรรมชาติ และในเวลาเดียวกันก็ทรงใช้กฎเหล่านั้นเพื่อเรียกมนุษย์กลับมา
ทำไมสัญญาณจึงถูกส่งมาในยามที่เราสบาย
มนุษย์เรามักหันกลับไปหาอัลลอฮ์ตอนที่หมดทางแล้วเท่านั้น ในยามปกติ เราเชื่อว่าตัวเองควบคุมชีวิตได้ ทั้งตารางงาน เงินเก็บ และแผนในอีกห้าปี แผ่นดินไหวคือสิ่งที่เตือนว่าเสี้ยววินาทีเดียวก็เพียงพอจะทำให้ทุกแผนนั้นหยุดลง
หนึ่ง สัญญาณเตือนให้กลับตัว
การเตาบะฮ์ไม่ใช่เรื่องของคนที่ทำบาปหนักเท่านั้น แต่เป็นงานประจำของทุกคนที่ยังหายใจอยู่ เมื่อเห็นภัยพิบัติที่ไหนก็ตาม คำถามแรกที่ควรถามตัวเองคือ เรามีอะไรที่ต้องขออภัยจากอัลลอฮ์บ้าง
สอง สัญญาณเตือนให้เห็นความเล็กของตัวเอง
แผ่นดินที่เราเดินอยู่ทุกวันสามารถสั่นสะเทือนได้โดยที่เราไม่ได้อนุญาต ความจริงข้อนี้ทำให้ความหยิ่งในทรัพย์สิน ฐานะ หรือตำแหน่งค่อย ๆ คลายลง
สาม สัญญาณเตือนให้รีบทำความดี
คนที่ตายในเหตุภัยพิบัติไม่ได้มีโอกาสบอกลาหรือขอโทษใคร การรู้ว่าชีวิตไม่มีการรับประกันจึงควรผลักให้เรารีบให้อภัย รีบขอโทษ และรีบทำสิ่งดีที่ยังค้างอยู่ในใจ
สิ่งที่ผู้ศรัทธาทำได้เมื่อเกิดแผ่นดินไหว
- ระลึกถึงอัลลอฮ์และขอดุอาอ์ ขอความคุ้มครองแก่ตัวเอง ครอบครัว และผู้ที่อยู่ในพื้นที่ประสบภัย
- กลับตัวจริงใจ ตรวจสอบสิ่งที่ยังค้างคาในหัวใจ แล้วเริ่มแก้ไขตั้งแต่วันนี้
- ช่วยเหลือเท่าที่ทำได้ ทั้งการบริจาค การแบ่งปันข้อมูลที่ตรวจสอบแล้ว และการไม่ส่งต่อข่าวลือที่ทำให้คนตื่นตระหนก
- ไม่ตำหนิผู้ประสบภัย เพราะไม่มีใครรู้ว่าบททดสอบจะมาถึงบ้านใคร และการซ้ำเติมไม่ใช่ลักษณะของผู้ศรัทธา
บทสรุป
แผ่นดินไหวจึงเป็นทั้งความจริงทางธรรมชาติและสัญญาณทางศรัทธาในเวลาเดียวกัน สิ่งที่เราควบคุมได้ไม่ใช่การหยุดแผ่นดิน แต่คือการเตรียมหัวใจให้พร้อม และการเป็นคนที่มีประโยชน์กับคนรอบข้างเมื่อถึงเวลา ต้นฉบับปิดท้ายด้วยการชวนให้เราใคร่ครวญ ไม่ใช่เพียงให้กลัว
อ่านต่อ: แผ่นดินไหวหิมาลัยถล่มเนปาล สัญญาณเตือนที่มนุษย์ต้องใคร่ครวญ
Risalah Radio สถานีวิทยุสาส์นคุณธรรม FM 97.25 Mhz.