มนุษย์ทุกคนรู้ว่าชีวิตมีวันสิ้นสุด แต่ส่วนใหญ่ใช้ชีวิตราวกับว่าวันนั้นยังอีกยาวไกล หะดีษบทหนึ่งที่ท่านนบี ﷺ บอกไว้เกี่ยวกับอายุขัยของประชาชาติของท่าน ช่วยดึงสติให้กลับมา และเตือนให้เราใช้เวลาที่เหลืออย่างรู้คุณค่า
ข้อความหะดีษ
ท่านรอซูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า “อายุขัยของประชาชาติของฉัน (อุมมะฮ์ของฉัน) โดยทั่วไปอยู่ระหว่าง 60 ถึง 70 ปี และมีเพียงส่วนน้อยเท่านั้นที่มีอายุยืนเกินกว่านั้น”
บันทึกโดย อัต-ติรมิซีย์ หมายเลข 3550
อ่านตัวเลข 60 ถึง 70 อย่างไรให้ถูกต้อง
ตัวเลขในหะดีษนี้เป็นข้อมูลที่ท่านนบี ﷺ บอกไว้ถึงลักษณะทั่วไปของอายุขัยในประชาชาตินี้ ไม่ได้หมายความว่าทุกคนจะเสียชีวิตในช่วงเวลาดังกล่าว และไม่ได้แปลว่าผู้ที่อายุยืนเกินกว่านั้นอยู่นอกขอบเขตของหะดีษ เพราะตัวบทเองระบุชัดว่ามีเพียงส่วนน้อยเท่านั้นที่มีอายุยืนเกินกว่านั้น
สิ่งที่หะดีษนี้ต้องการสื่อจึงไม่ใช่การนับปีว่าเหลืออีกเท่าไร แต่คือการเตือนสติว่า เวลาที่มีอยู่นั้นสั้นกว่าที่ใจเราคิด และเมื่อเทียบกับชีวิตนิรันดร์ในปรโลกแล้ว จำนวนปีบนโลกนี้แทบไม่มีน้ำหนักเลย รายละเอียดทางวิชาการเกี่ยวกับตัวบทนี้ควรสอบถามผู้รู้
ข้อคิดจากหะดีษ
- ชีวิตของมนุษย์นั้นสั้นและมีเวลาจำกัด ไม่ว่าจะมีอายุ 60 หรือ 90 ปี สิ่งที่กำหนดคุณค่าของชีวิตไม่ใช่จำนวนปี แต่คือคุณภาพของการงานดีในแต่ละวัน
- ผู้ศรัทธาควรรีบสะสมความดีและเตรียมตัวสำหรับอาคิเราะฮ์ เพราะไม่มีใครรู้ว่าวันสุดท้ายของตนจะมาถึงเมื่อใด
- อย่าผัดวันประกันพรุ่งในการทำอิบาดะฮ์และการกลับเนื้อกลับตัว (เตาบะฮ์) คำว่า พรุ่งนี้ คือกับดักที่ทำให้หลายคนจากไปโดยไม่ทันเริ่มต้น
ทำอย่างไรให้แต่ละวันมีค่า
การเตรียมตัวสำหรับปรโลกไม่ได้หมายความว่าต้องทิ้งงานทางโลก แต่หมายถึงการจัดลำดับความสำคัญให้ถูกต้อง เริ่มจากการรักษาละหมาดห้าเวลาให้ตรงเวลา เพราะเป็นงานที่ต้องทำทุกวันและเป็นเครื่องเตือนใจที่สม่ำเสมอที่สุด จากนั้นจึงเพิ่มสิ่งที่ทำได้จริงและต่อเนื่อง เช่น การอ่านอัลกุรอานวันละเล็กน้อย การบริจาคตามกำลัง และการรักษาความดีเล็ก ๆ ที่ไม่ทำให้ผู้อื่นเดือดร้อน
อีกเรื่องที่ควรทำคือ การไม่ปล่อยให้ความขัดแย้งค้างคาไว้ข้ามคืน การขอโทษและการให้อภัยเป็นสิ่งที่ทำได้ง่ายในวันที่เรายังมีโอกาส แต่เป็นสิ่งที่เป็นไปไม่ได้เลยเมื่อเวลาหมดลง
ผู้ที่สนใจแนวคิดเรื่องการใช้ห้าสิ่งก่อนที่มันจะสายเกินไป อ่านต่อได้ที่ จงใช้ประโยชน์จาก 5 สิ่ง หะดีษที่เตือนใจทุกวันก่อนสายเกินไป
บทสรุป
หะดีษบทนี้ไม่ใช่การกำหนดวันตาย แต่เป็นการเตือนด้วยความเมตตาว่า อย่ารอให้ถึงวันหนึ่งที่ร่างกายทำอะไรไม่ไหวแล้วจึงคิดทำความดี ชีวิตที่สั้นไม่ใช่เหตุผลให้ท้อแท้ แต่เป็นเหตุผลให้เริ่มต้นเดี๋ยวนี้
Risalah Radio สถานีวิทยุสาส์นคุณธรรม FM 97.25 Mhz.