มุหาสะบะฮ์ ตรวจสอบตัวเองก่อนวันพรุ่งนี้ตามอายะฮ์อัลหัชรฺ

มนุษย์มักให้ความสนใจกับ “วันพรุ่งนี้” ในความหมายของแผนงาน ทรัพย์ หรือความสำเร็จในดุนยา แต่อายะฮ์ในซูเราะฮ์อัล-หัชรฺกลับตั้งคำถามถึงวันพรุ่งนี้ที่แท้จริง ซึ่งคือปรโลก และชี้ว่าแต่ละคนควรพิจารณาว่าตนได้ส่งสิ่งใดไว้ล่วงหน้าแล้ว

อายะฮ์ว่าด้วยการตรวจสอบตัวเอง

“โอ้บรรดาผู้ศรัทธาทั้งหลาย! จงยำเกรงต่ออัลลอฮ์ และจงให้แต่ละคนพิจารณาดูเถิดว่า เขาได้เตรียมอะไรไว้สำหรับวันพรุ่งนี้ และจงยำเกรงต่ออัลลอฮ์เถิด แท้จริงอัลลอฮ์ทรงรอบรู้ในสิ่งที่พวกเจ้ากระทำ”
— ซูเราะฮ์อัล-หัชรฺ (59:18)

ใจความสำคัญของอายะฮ์

อายะฮ์นี้เตือนให้ผู้ศรัทธา ตรวจสอบและประเมินการงานของตนเองอยู่เสมอ ว่าได้เตรียมความดีอะไรไว้สำหรับชีวิตในปรโลก และให้ดำรงความยำเกรงต่ออัลลอฮ์ เพราะพระองค์ทรงรู้ทุกสิ่งที่เรากระทำ

มุหาสะบะฮ์ คือการประเมินบัญชีชีวิต

มุหาสะบะฮ์หมายถึงการนั่งทบทวนการงานของตัวเองอย่างตรงไปตรงมา ว่าเราใช้เวลา สุขภาพ ทรัพย์ และความสามารถไปในทางใด สิ่งใดเป็นความดีที่ควรทำต่อไป และสิ่งใดเป็นข้อบกพร่องที่ต้องแก้ไข การทบทวนเช่นนี้ไม่ใช่การท้อแท้ แต่เป็นการจัดระเบียบหัวใจให้พร้อมรับวันพรุ่งนี้ที่ไม่มีใครรู้ว่ามาถึงเมื่อใด

ข้อที่ควรทบทวนในแต่ละวัน

• ศาสนกิจ ละหมาดครบถ้วนตรงเวลา และมีคุณภาพใจมากน้อยเพียงใด
• การงานความดี วันนี้ได้ทำประโยชน์อะไรไว้บ้าง แม้เพียงเล็กน้อย
• ความสัมพันธ์ มีการนินทา ดูหมิ่น หรือทำร้ายใครให้ต้องขอโทษหรือไม่
• การใช้เวลา ช่วงเวลาที่ผ่านไปได้ใช้ไปในสิ่งที่มีคุณค่าหรือสูญเปล่า
• ความยำเกรง ยังคงระลึกว่าอัลลอฮ์ทรงรอบรู้ทุกการกระทำของเราหรือไม่

ประยุกต์ใช้ให้เป็นนิสัย

การจัดเวลาเพียงห้านาทีก่อนนอนเพื่อทบทวนตัวเอง จะช่วยให้เรามองเห็นแนวโน้มของหัวใจอย่างชัดเจนขึ้น เมื่อพบข้อบกพร่องก็รีบกลับตัวโดยไม่ผัดผ่อน และเมื่อพบความดีก็ขอบคุณอัลลอฮ์พร้อมขอให้พระองค์ช่วยให้ยั่งยืน การตรวจสอบตัวเองบ่อย ๆ ยังทำให้เราลดความทะนงตน เพราะเห็นอยู่เสมอว่าเราเป็นบ่าวที่ต้องพึ่งพาความเมตตาของพระองค์

บทสรุป

วันพรุ่งนี้ที่อายะฮ์กล่าวถึงคือปรโลกที่ไม่มีโอกาสกลับไปแก้ไข ความฉลาดของผู้ศรัทธาจึงอยู่ที่การเตรียมไว้ก่อนจากกัน และการดำรงความยำเกรงเพราะอัลลอฮ์ทรงรอบรู้ในสิ่งที่เรากระทำ สอดคล้องกับที่เราเคยเขียนเตือนใจว่า ทำไมต้องรีบเตาบะฮ์? เงื่อนไข 5 ข้อของการกลับตัวที่จริงใจ การกลับตัวที่รวดเร็วคือความปลอดภัยของตัวเราเอง ก่อนที่วันพรุ่งนี้จะมาถึงโดยไม่มีสัญญาณเตือนล่วงหน้า