มนุษย์ทุกคนย่อมเคยเผชิญช่วงเวลาที่รู้สึกว่าตนแบกภาระหนักเพียงลำพัง ทั้งเรื่องปัจจัยยังชีพ ทางออกของชีวิต หรือการต่อสู้กับใจตัวเอง ในหะดีษบทหนึ่ง ท่านรอซูลุลลอฮ์ ﷺ ได้ระบุชื่อบุคคลสามประเภทที่อัลลอฮ์จะทรงให้ความช่วยเหลือ เป็นการบอกใบ้ว่าความช่วยเหลือของพระองค์นั้นมักมาพร้อมกับความพยายามของเราเอง
หะดีษว่าด้วยสามบุคคลที่อัลลอฮ์ทรงช่วยเหลือ
ท่านรอซูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า:
“บุคคลสามประเภทที่อัลลอฮ์จะทรงช่วยเหลือพวกเขา ได้แก่
- ผู้ที่ต่อสู้ในหนทางของอัลลอฮ์
- ทาสมูกาติบที่ต้องการจ่ายเงิน เพื่อจะปลดปลอยและไถ่ถอนตนเองตัวเองจากการเป็นทาส
- และผู้ที่แต่งงานเพื่อต้องการรักษาความบริสุทธิ์และความบริสุทธิ์ทางเพศ
หนึ่ง ผู้ต่อสู้ในหนทางของอัลลอฮ์
คำว่า “ต่อสู้ในหนทางของอัลลอฮ์” ในที่นี้ครอบคลุมการต่อสู้ทั้งภายนอกและภายใน การปกป้องศาสนาและผู้ที่อ่อนแอ การยืนหยัดในความจริงเมื่อคนรอบข้างเลือกความสะดวก ตลอดจนการต่อสู้กับอารมณ์ใฝ่ต่ำของตัวเอง ผู้ที่ออกไปเผชิญความยากลำบากเพื่อธำรงไว้ซึ่งหลักธรรมจึงไม่ถูกทิ้งให้อยู่คนเดียว
สอง ทาสมูกาติบ ผู้ขวนขวายไถ่ตนเอง
ทาสมูกาติบ คือทาสที่ทำสัญญากับนายเพื่อจ่ายเงินจำนวนหนึ่งแลกกับอิสรภาพของตัวเอง แม้ระบบทาสในความหมายเดิมจะสิ้นสุดลงในสังคมส่วนใหญ่แล้ว แต่หลักการของหะดีษบทนี้ยังสอนใจได้ชัดเจน นั่นคืออัลลอฮ์ทรงช่วยเหลือผู้ที่พยายามปลดปล่อยตัวเองจากภาวะที่ถูกกดทับ ไม่ว่าจะเป็นหนี้สิน สัญญาที่ไม่เป็นธรรม หรือสภาพชีวิตที่จำกัดสิทธิของเขา และเป็นการเตือนสังคมมุสลิมให้ช่วยเหลือคนที่กำลังพยายามไต่เต้าขึ้นมา ไม่ซ้ำเติมผู้ที่กำลังดิ้นรน
สาม ผู้แต่งงานเพื่อรักษาความบริสุทธิ์
บุคคลที่สามคือผู้ที่เลือกแต่งงานเพราะต้องการรักษาความบริสุทธิ์ของตัวเอง ไม่ใช่เพราะแรงกดดันทางสังคม หรือเหตุผลทางวัตถุ หะดีษบทนี้ชี้ว่าเจตนาที่บริสุทธิ์เช่นนี้ได้รับการสนับสนุนจากอัลลอฮ์ เพราะการแต่งงานในอิสลามคือการป้องกันใจและร่างกายจากสิ่งที่ต้องห้าม พร้อมกับสร้างความรับผิดชอบใหม่ขึ้นในชีวิต ส่วนรายละเอียดทางฟิกฮ์เกี่ยวกับการแต่งงานและเงื่อนไขต่าง ๆ ควรสอบถามผู้รู้ในพื้นที่ของท่าน
บทเรียนร่วมจากทั้งสามประเภท
- ทั้งสามกรณีเป็นเรื่องของ “ความพยายามก่อน” แล้วความช่วยเหลือของอัลลอฮ์จึงตามมา
- แต่ละคนมีสมรภูมิของตัวเอง บางคนต่อสู้ภายนอก บางคนต่อสู้กับภาวะจำยอม บางคนต่อสู้กับตัวเอง
- สังคมที่ดีคือสังคมที่ช่วยให้คนที่กำลังพยายามลุกขึ้นยืนได้ด้วยตัวเอง
- เจตนาที่บริสุทธิ์เปลี่ยนการกระทำธรรมดาให้กลายเป็นสิ่งที่ได้รับความช่วยเหลือจากพระองค์
บทสรุป
หะดีษบทนี้ไม่ได้บอกว่าผู้ที่อยู่ในสามกลุ่มนี้จะไม่มีปัญหา แต่บอกว่าพวกเขาจะไม่ถูกทิ้งให้เผชิญปัญหาตามลำพัง ความช่วยเหลือของอัลลอฮ์มาในรูปแบบที่บางครั้งเราไม่ทันสังเกต ทั้งทางออกที่โผล่มาในจังหวะสุดท้าย หรือคนที่ถูกส่งเข้ามาช่วยเหลือในเวลาที่ต้องการพอดี ผู้ที่สนใจเรื่องความรับผิดชอบในครอบครัวตามหลักอิสลามสามารถอ่านต่อได้ที่ การมีภรรยาหลายคนในอิสลาม ความรับผิดชอบที่หนักกว่าสิทธิ
Risalah Radio สถานีวิทยุสาส์นคุณธรรม FM 97.25 Mhz.