เรามักวัดความแข็งแกร่งของกลุ่มด้วยจำนวนคน ทรัพย์สิน หรืออำนาจ และมักมองข้ามผู้ที่ด้อยโอกาสที่สุดในสังคมไปโดยไม่รู้ตัว แต่หะดีษบทหนึ่งที่บันทึกโดยอัลบุคอรีได้กลับภาพนั้นทั้งหมด โดยบอกว่าความช่วยเหลือและความสำเร็จที่ประชาชาติหนึ่งได้รับ อาจมาจากคนที่เรามองข้ามเสียมากกว่า
ข้อความจากหะดีษ
“แท้จริง พวกท่านจะได้รับชัยชนะ และได้รับปัจจัยยังชีพ (ริซกี) ก็ด้วยบรรดาผู้อ่อนแอในหมู่พวกท่าน”
(บันทึกโดยอัลบุคอรี)
ความหมายโดยสรุป
อัลลอฮ์ทรงประทานความช่วยเหลือ ชัยชนะ และริซกีแก่ประชาชาติหนึ่ง ด้วยความจำเริญจากบรรดาผู้อ่อนแอในหมู่พวกเขา เช่น ผู้ยากไร้ ผู้ขัดสน และผู้ศรัทธาที่บริสุทธิ์ใจ ซึ่งพวกเขาวิงวอนขอดุอาอ์ต่ออัลลอฮ์อย่างจริงใจ
หัวใจของหะดีษบทนี้คือการพลิกวิธีมองคุณค่า ผู้อ่อนแอในสายตาของมนุษย์อาจเป็นผู้แข็งแกร่งที่สุดในสายตาของอัลลอฮ์ ด้วยความจริงใจและความต้องการที่บริสุทธิ์ของเขา ไม่มีชื่อเสียง ไม่มีทรัพย์ ไม่มีอำนาจต่อรองใด ๆ แต่ดุอาอ์ของเขาอาจเป็นสิ่งที่นำพาความช่วยเหลือมาสู่คนทั้งชุมชน
ผู้อ่อนแอในที่นี้หมายถึงใคร
ผู้อ่อนแอในหะดีษบทนี้ไม่ได้หมายถึงผู้ที่หมดหนทางและหมดความพยายาม แต่หมายถึงผู้ที่ไม่มีกำลังหรือทรัพยากรในสังคม ไม่มีคนให้พึ่งพิง และไม่ได้รับความสนใจจากคนส่วนใหญ่ ซึ่งในชีวิตจริงอาจเป็นผู้สูงอายุที่ถูกทิ้งไว้ที่บ้าน เด็กที่ขาดคนดูแล แรงงานที่ไม่มีปากเสียง หรือเพื่อนบ้านที่ขัดสนแต่ไม่เคยปริปากขอใคร
สองวิธีที่เรามองข้ามคนเหล่านี้โดยไม่รู้ตัว
- ตัดสินคุณค่าจากรายได้และตำแหน่ง — ทำให้เสียงของคนเล็ก ๆ ไม่ถูกนับตั้งแต่แรก
- ไม่ฟังความคิดเห็นของคนที่ด้อยกว่า — ทั้งที่บางครั้งเขามองเห็นปัญหาที่คนอื่นไม่เห็น
ชัยชนะไม่ได้มาจากจำนวนคน
ประวัติศาสตร์สอนว่ากลุ่มเล็กที่มีความจริงใจสามารถเอาชนะกลุ่มใหญ่ที่ขาดความชอบธรรมได้ เพราะผลลัพธ์ไม่ได้ขึ้นอยู่กับจำนวนเพียงอย่างเดียว แต่ขึ้นอยู่กับการตอบรับของอัลลอฮ์ด้วย ผู้ที่คิดว่าต้องมีคนมาก มีเงินมาก มีอำนาจมากก่อนจึงจะทำสิ่งดีได้ มักพลาดโอกาสในการเริ่มต้นด้วยสิ่งที่ตัวเองมีอยู่ตอนนี้
ความจริงข้อนี้เชื่อมโยงกับหน้าที่ของเราที่มีต่อพี่น้องรอบข้าง การไม่ใส่ใจทุกข์ของผู้อื่นมีคำเตือนไว้ในศาสนาเช่นกัน ดังที่กล่าวไว้ในบทความ น้ำท่วมเต็นท์กาซาซ้ำ หะดีษเตือนผู้ไม่ใส่ใจทุกข์ของพี่น้องมุสลิม
ฝึกมองคนให้เหมือนที่อัลลอฮ์มอง
การเปลี่ยนวิธีมองคนไม่ต้องรอให้มีโครงการใหญ่โต เริ่มได้จากการจำชื่อคนที่ทำงานในบ้านเรา ถามสารทุกข์สุกดิบของเพื่อนบ้านที่ขัดสน ให้เกียรติผู้สูงอายุด้วยการนั่งฟังเขา สิ่งเล็ก ๆ เหล่านี้คือการยอมรับว่าคนทุกคนมีคุณค่า ไม่ใช่เพราะเขาให้อะไรเราได้ แต่เพราะอัลลอฮ์ทรงให้เกียรติเขาก่อน
บทสรุป
ชัยชนะและริซกีที่เราหวังไว้ อาจมาทางประตูที่เราไม่เคยมอง นั่นคือดุอาอ์ของคนยากไร้และหัวใจบริสุทธิ์ของผู้อ่อนแอ การไม่ดูถูก ไม่ทอดทิ้ง และการดูแลคนเหล่านี้ให้ดี จึงไม่ใช่แค่ความดีทางสังคม แต่เป็นการเปิดทางให้ความจำเริญลงมาสู่ชีวิตของเราเอง
Risalah Radio สถานีวิทยุสาส์นคุณธรรม FM 97.25 Mhz.