หลายคนสงสัยว่าเราจะรู้ได้อย่างไรว่าคืนใดคือลัยละตุลก็อดร์ เพราะคืนนั้นไม่ได้ประกาศให้ทุกคนทราบล่วงหน้า แต่ท่านนบี ﷺ ได้บอกลักษณะบางประการของคืนนั้นไว้ในหะดีษ เพื่อให้ผู้ศรัทธาสังเกตและใช้เป็นเครื่องเตือนใจในการแสวงหาคืนที่ประเสริฐที่สุดของปี
หะดีษว่าด้วยลักษณะของคืนลัยละตุลก็อดร์
ท่านรอซูลของอัลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า:
“คืนลัยละตุลก็อดร์ เป็นคืนที่ อากาศปลอดโปร่ง สบาย ไม่ร้อน และไม่หนาว และในตอนเช้า ดวงอาทิตย์จะขึ้นโดยมีแสงอ่อน ๆ สีแดงจาง (ไม่มีแสงจ้า)”
บันทึกโดย: เศาะฮีหฺ อัลญามิอ์ (5475)
อากาศปลอดโปร่ง สบาย ไม่ร้อนไม่หนาว
ลักษณะแรกที่หะดีษกล่าวถึงคือสภาพอากาศในคืนนั้น ไม่ใช่คืนที่ร้อนอบอ้าวจนทนไม่ได้ และไม่ใช่คืนที่หนาวจนเป็นอุปสรรค แต่อยู่ในระดับที่ผู้คนรู้สึกสบายและปลอดโปร่ง หลายท่านที่เฝ้าอิบาดะฮ์ในคืนนั้นจึงเล่าว่ารู้สึกถึงความสงบที่ผิดจากคืนอื่น
ผู้ศรัทธาไม่ได้ใช้ลักษณะนี้เพื่อทำนายล่วงหน้า แต่ใช้เพื่อสังเกตและระลึกว่า “คืนนี้อาจเป็นคืนนั้น” อันเป็นการกระตุ้นให้เพิ่มการงานในทันที ไม่ปล่อยให้ค่ำคืนผ่านไปอย่างไร้ประโยชน์
เช้าถัดมา ดวงอาทิตย์ขึ้นด้วยแสงจาง
ลักษณะที่สองเกิดขึ้นหลังคืนนั้นผ่านไป นั่นคือในตอนเช้าดวงอาทิตย์จะขึ้นโดยมีแสงอ่อน ๆ สีแดงจาง และไม่มีแสงจ้า ภาพนี้เป็นเครื่องหมายที่ผู้คนในสมัยก่อนสังเกตได้ง่าย เพราะดวงอาทิตย์ยามเช้าปกติจะสว่างจ้าจนมองไม่สบายตา
การที่สัญญาณส่วนหนึ่งเกิดขึ้นในตอนเช้าทำให้เราตระหนักว่า คืนนั้นจะรู้แน่ชัดก็ต่อเมื่อผ่านไปแล้ว การเตรียมตัวก่อนคืนจึงสำคัญกว่าการรอให้แน่ใจแล้วค่อยลงมือ
สัญญาณเหล่านี้บอกอะไร และไม่บอกอะไร
บอกว่า คืนลัยละตุลก็อดร์มีลักษณะที่สังเกตได้ และผู้ที่เฝ้าอิบาดะฮ์จะพบความสงบที่แตกต่าง แต่ไม่บอกว่า ผู้ใดเห็นสัญญาณแล้วจะได้ผลบุญโดยอัตโนมัติ ผลบุญขึ้นอยู่กับการงานของแต่ละคน ไม่ใช่การสังเกตสภาพอากาศ
สัญญาณเหล่านี้จึงเป็นเครื่องช่วยให้เราหันมาลงมือ ไม่ใช่เหตุผลให้ผ่อนคลาย เพราะผู้ที่ปล่อยคืนหนึ่งผ่านไปโดยคิดว่า “คืนนี้คงไม่ใช่” อาจพลาดคืนที่ประเสริฐที่สุดไปโดยไม่รู้ตัว
เมื่อคืนนั้นมาถึง ควรทำอะไร
- ละหมาด เท่าที่ทำได้อย่างสม่ำเสมอ ไม่ต้องเร่งให้มากเกินกำลัง
- อ่านอัลกุรอาน ด้วยความตั้งใจทำความเข้าใจ ไม่ใช่เพียงกวาดตาให้จบหน้า
- ดุอาอ์และขออภัยโทษ ด้วยถ้อยคำของตัวเอง เปิดใจบอกอัลลอฮ์ถึงสิ่งที่ต้องการ
- ไม่ผลัด เพราะไม่มีใครรู้ว่าคืนนี้จะเป็นคืนสุดท้ายที่ตนมีโอกาส
ผู้ที่สนใจบทดุอาอ์ที่ใช้ในคืนนี้สามารถอ่านเพิ่มเติมได้ที่ ดุอาอ์คืนลัยละตุลก็อดร์ ขออภัยโทษจากอัลลอฮ์ผู้ทรงรักการอภัย
บทสรุป
หะดีษเศาะฮีหฺ อัลญามิอ์ หมายเลข 5475 ทำให้คืนลัยละตุลก็อดร์ไม่ใช่เรื่องลึกลับที่ไกลตัว แต่เป็นคืนที่ผู้ศรัทธาสังเกตได้จากความปลอดโปร่งของอากาศและแสงจางของดวงอาทิตย์ยามเช้า ถึงอย่างนั้น สิ่งที่กำหนดผลบุญไม่ใช่การคาดเดาคืน แต่คือการงานที่เราลงมือทำในคืนนั้น
Risalah Radio สถานีวิทยุสาส์นคุณธรรม FM 97.25 Mhz.