เมื่อฟิตนะฮ์แรงขึ้น หะดีษสอนให้อยู่บ้านและควบคุมลิ้น

เมื่อความขัดแย้งในสังคมเพิ่มขึ้นจนคนเริ่มไม่ไว้ใจกัน คำถามที่ผู้ศรัทธาหลายคนถามคือ “เราควรทำอย่างไรในเวลานั้น” หะดีษจากอับดุลลอฮ์ บิน อัมร์ เราะฎิยัลลอฮุอันฮุมา ตอบคำถามนี้ไว้ชัดเจน โดยเริ่มจากสิ่งที่อยู่ใกล้ตัวที่สุด

หะดีษว่าด้วยฟิตนะฮ์และคำแนะนำห้าประการ

عن عبدالله بن عمرو رضي الله عنهما أن رسول الله صلى الله عليه وسلم ذكر الفتنة فقال: « إذا رأيتم الناس قد مرجَتْ عهودُهم، وخفَّتْ أماناتُهم، وكانوا هكذا» وشَبَّك بين أصابعه، فقلت: كيف أفعل عند ذلك؟ قال: «الزمْ بيتك، واملِك عليك لسانك، وخُذْ بما تعرف، ودعْ ما تُنكِر، وعليك بأمر خاصَّةِ نفسِك، ودعْ عنك أمرَ العامة»،

“เมื่อพวกท่านเห็นผู้คนทำลายสัญญาของพวกเขา และความซื่อสัตย์ถูกทำให้เบาบางลง (ลดน้อยลง) และพวกเขาเป็นเช่นนี้” แล้วท่านก็ประสานนิ้วมือของท่านเข้าด้วยกัน

ฉัน (อับดุลลอฮ์) จึงถามว่า: แล้วฉันควรทำอย่างไรในเวลานั้น?

ท่านตอบว่า: “จงอยู่ในบ้านของเจ้า จงควบคุมลิ้นของเจ้าไว้ จงยึดถือสิ่งที่เจ้ารู้ (ว่าเป็นความดี) และละทิ้งสิ่งที่เจ้ามองว่าเป็นความชั่ว และจงใส่ใจในเรื่องของตัวเจ้าเอง และละทิ้งเรื่องของคนทั่วไป”

สัญญาณที่หะดีษบอกไว้ก่อนถึงคำแนะนำ

หะดีษเริ่มจากการบอกให้รู้จักสังเกตสังคมก่อน สองสัญญาณที่ถูกกล่าวถึงคือสัญญาถูกทำลาย และความซื่อสัตย์ถูกลดทอนลง เมื่อสองสิ่งนี้เสื่อมลง ความไว้ใจระหว่างคนในสังคมก็สั่นคลอนตามไปด้วย

คำแนะนำที่เริ่มจากตัวเอง ไม่ใช่จากคนอื่น

• อยู่ในบ้านของเจ้า คือการถอยออกจากความขัดแย้งและไม่เข้าไปอยู่ในที่ที่ทำให้พลาด โดยไม่ใช่การตัดขาดจากสังคมหรือทิ้งหน้าที่
• ควบคุมลิ้นของเจ้า ระวังคำพูด คำวิจารณ์ และข่าวที่ยังไม่ตรวจสอบ เพราะลิ้นคือช่องทางที่สร้างความเสียหายได้เร็วที่สุด
• ยึดถือสิ่งที่เจ้ารู้ว่าดี ทำสิ่งที่เป็นความดีชัดเจน ไม่ต้องรอความเห็นของคนทั้งโลก
• ละทิ้งสิ่งที่เจ้ามองว่าชั่ว เมื่อใจรู้ว่าสิ่งนั้นไม่ถูก ก็อย่าเข้าไปยุ่งเพียงเพราะคนอื่นทำ
• ใส่ใจเรื่องของตัวเองและละเรื่องของคนทั่วไป หมายถึงการไม่ยุ่งเรื่องที่ไม่ใช่หน้าที่และไม่ก่อประโยชน์ แต่ยังคงช่วยเหลือเมื่อมีผู้ต้องการความช่วยเหลือจริง ๆ

การปรับใช้ในแต่ละสถานการณ์ควรสอบถามผู้รู้

ควบคุมลิ้นในยุคที่ทุกคนมีลำโพงอยู่ในมือ

ทุกวันนี้การพูดไม่ได้จำกัดอยู่ที่ปาก การพิมพ์ข้อความหนึ่งบรรทัดหรือแชร์คลิปหนึ่งครั้งก็เท่ากับประกาศต่อคนจำนวนมาก สิ่งที่พิมพ์ออกไปแล้วจึงมักย้อนกลับมาแก้ไขไม่ได้

หะดีษบทนี้ยังเชื่อมโยงกับคำเตือนเรื่องฟิตนะฮ์ในบทความ ฟิตนะฮ์ท้ายยุค หะดีษว่าด้วยคนโกหกที่ถูกเชื่อผู้สัตย์ถูกกล่าวหา ซึ่งชี้ว่าการหลงเชื่อข่าวเท็จเป็นส่วนหนึ่งของความวุ่นวายที่ต้องระวัง

บทสรุป

เมื่อสังคมเต็มไปด้วยความขัดแย้งและข้อมูลที่ปนกันระหว่างจริงกับเท็จ ทางรอดที่หะดีษสอนไม่ได้เริ่มจากการแก้คนทั้งโลก แต่เริ่มจากการรักษาบ้านของตัวเอง รักษาลิ้นของตัวเอง และทำในสิ่งที่รู้ว่าเป็นความดี ใครทำได้เช่นนี้ ย่อมไม่ถูกพัดพาไปกับความวุ่นวาย แม้จะอยู่ท่ามกลางมันก็ตาม