หนี้ ไม่ใช่แค่เรื่องการเงิน แต่เป็นเรื่องศาสนา หนี้และการกู้ยืมเป็นเรื่องสำคัญและมีความร้ายแรงในอิสลาม เนื่องจากศาสนบัญญัติได้เตือนเกี่ยวกับผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นทั้งในด้านศาสนา สังคม และจิตใจ
ความร้ายแรงของหนี้และการกู้ยืมในอิสลาม
1. อาจเป็นอุปสรรคต่อการเข้าสวรรค์
จิตวิญญาณของผู้ศรัทธายังคงผูกพันอยู่กับหนี้ จนกว่าหนี้นั้นจะได้รับการชำระ แม้กระทั่งผู้ที่เสียชีวิตในฐานะชะฮีดก็ยังมีเรื่องหนี้ที่ต้องรับผิดชอบ
2. ชีวิตยังคงผูกพันกับสิทธิของผู้อื่น
ผู้ที่มีหนี้ติดตัวยังคงมีภาระผูกพันต่อสิทธิของเจ้าของเงิน และความรับผิดชอบนั้นจะไม่สิ้นสุดจนกว่าจะชำระหนี้หรือได้รับการยกหนี้
3. ความกังวลและความอับอาย
ท่านนบี ﷺ ได้กล่าวถึงหนี้ว่าเป็น “ความกังวลในยามค่ำคืน และความอัปยศในยามกลางวัน” เนื่องจากหนี้ทำให้บุคคลต้องแบกรับภาระและเกิดความกดดันทางจิตใจ
4. การผัดผ่อนชำระหนี้โดยไม่มีเหตุผลคือความอธรรม
ผู้ใดนำทรัพย์สินของผู้อื่นไปโดยตั้งใจว่าจะไม่คืน อัลลอฮ์จะทรงจัดการกับเขา และถือว่าเขาเป็นผู้กระทำความอธรรม
หลักเกณฑ์และกรณีที่ศาสนาผ่อนปรนให้
- ต้องมีเจตนาที่จะชำระหนี้ — ผู้ที่กู้ยืมเพราะมีความจำเป็นจริง และตั้งใจอย่างจริงจังที่จะชำระคืน อัลลอฮ์จะทรงช่วยเหลือเขาในการชำระหนี้
- ไม่สามารถชำระได้จริง — ผู้ที่มีฐานะลำบากและไม่สามารถชำระหนี้ได้ โดยไม่ได้เกิดจากการละเลยหรือจงใจบิดพลิ้ว เขาไม่ควรถูกตำหนิในทางศาสนา และไม่ต้องรับโทษในปรโลกเพราะเหตุที่ไม่สามารถชำระได้
ห้ามริบา (ดอกเบี้ย)
การกำหนดให้มีเงินเพิ่มจากเงินต้นของการกู้ยืมเพียงเพราะระยะเวลาหรือการล่าช้าในการชำระ เป็นสิ่งต้องห้ามในอิสลาม และถือเป็นบาปใหญ่ ผู้ที่มีหนี้จึงควรระวังไม่ให้ตัวเองต้องเข้าไปเกี่ยวข้องกับริบา ไม่ว่าจะในฐานะผู้กู้หรือผู้ให้กู้
ทำอย่างไรจึงปลดหนี้อย่างถูกต้อง
- ตรวจสอบว่าหนี้แต่ละก้อนมาจากอะไร และมีส่วนใดเกี่ยวข้องกับริบาบ้าง
- ตั้งเจตนาชัดเจนว่าจะชำระ และเริ่มจากเจ้าหนี้ที่สิทธิของเขาชัดเจนที่สุด
- เจรจากับเจ้าหนี้ด้วยความสุภาพ หากยังชำระไม่ไหว ให้ขอผ่อนปรนอย่างตรงไปตรงมา ไม่หนี
- ดุอาอ์และพยายามหารายได้ที่ฮาลาล เพราะการชำระหนี้คือทางหนึ่งของการรักษาศาสนา
บทสรุป
อิสลามไม่ได้ห้ามการกู้ยืมโดยสิ้นเชิง แต่กำชับให้กู้เมื่อมีความจำเป็น มีเจตนาที่จะคืน และต้องรักษาสิทธิของเจ้าของทรัพย์สินอย่างเคร่งครัด ขณะเดียวกันผู้ให้กู้ก็ควรผ่อนปรนแก่ผู้ที่ประสบความยากลำบากอย่างแท้จริง
ส่วนผู้ที่ยังไม่กู้ ทางที่ปลอดภัยที่สุดคือ ฝึกซอบัร กับฐานะที่มีอยู่ และไม่เร่งสร้างชีวิตด้วยหนี้
Risalah Radio สถานีวิทยุสาส์นคุณธรรม FM 97.25 Mhz.
One comment
Pingback: ยุคที่คนไม่สนใจว่าทรัพย์มาจากฮะลาลหรือฮะรอม หะดีษเตือนใจ