อินทผลัมเป็นอาหารละศีลอดที่แทบขาดไม่ได้บนโต๊ะของชาวมุสลิมทั่วโลก แต่เบื้องหลังอินทผลัมบางกล่องที่วางขายในตลาดไทย อาจผูกโยงกับความอยุติธรรมที่ผู้บริโภคจำนวนไม่น้อยไม่เคยตระหนัก การเลือกซื้อจึงมีความหมายมากกว่าการเลือกของหวาน
อินทผลัมอิสราเอลในตลาดไทย ตัวเลขบอกอะไร
ข้อมูลที่เดอะพับลิกสืบค้นจากฐานข้อมูล UN Comtrade ซึ่งประมวลโดยธนาคารโลก (World Integrated Trade Solution: WITS) ระบุว่า ในปี 2565 (2022) อิสราเอลส่งออกอินทผลัม (สดหรือแห้ง) มายังประเทศไทยคิดเป็นมูลค่าประมาณ 1.397 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ปริมาณ 362,071 กิโลกรัม จัดเป็นลำดับที่ 2 ของประเทศผู้ส่งออกอินทผลัมมายังไทย รองจากมาเลเซีย
ตัวเลขดังกล่าวอาจไม่สูงเมื่อเทียบกับการค้าระดับโลก แต่ในเชิงสัญลักษณ์ มันสะท้อนว่าเงินจากกระเป๋าผู้บริโภคไทยยังไหลเข้าสู่อุตสาหกรรมอินทผลัมของอิสราเอลอย่างต่อเนื่อง
อินทผลัมกับที่ดินที่ถูกยึด
รายงานจากองค์กรสิทธิมนุษยชนระบุว่า ประมาณร้อยละ 40 ของอินทผลัมอิสราเอลถูกปลูกในพื้นที่ตั้งถิ่นฐานที่ผิดกฎหมายในเขตเวสต์แบงก์ ฟาร์มจำนวนมากตั้งอยู่บนที่ดินของชาวปาเลสไตน์และใช้ทรัพยากรน้ำจากพื้นที่เดียวกัน ขณะที่ชุมชนท้องถิ่นกลับเผชิญภาวะขาดแคลนน้ำอย่างเรื้อรัง
แรงงานราคาถูก และเด็กที่ถูกมองไม่เห็น
รายงานจำนวนมากชี้ว่าอุตสาหกรรมอินทผลัมในพื้นที่ยึดครองพึ่งพาแรงงานค่าแรงต่ำที่ไร้อำนาจต่อรอง และมีการใช้แรงงานเด็ก งานเก็บเกี่ยวต้องปีนบันไดสูงและทำงานกลางอุณหภูมิร้อนจัด เมื่อเกิดอุบัติเหตุ คนงานจำนวนไม่น้อยกลับไม่ได้รับการรักษาหรือค่าชดเชยที่เหมาะสม
ฉลากที่ทำให้เข้าใจผิด
คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนอิสลาม (IHRC) เคยออกคำเตือนตั้งแต่ปี 2563 ว่า อินทผลัมจากอิสราเอลบางส่วนใช้ฉลากภาษาอาหรับ หรือระบุว่า “ผลิตในปาเลสไตน์” ทั้งที่มาจากพื้นที่ตั้งถิ่นฐานของอิสราเอล มาซซูด ชัดจาเรห์ ประธาน IHRC ระบุว่าผู้บริโภคควรตรวจสอบกล่องสินค้าอย่างละเอียด หากไม่มีข้อมูลบริษัทหรือผู้นำเข้าชัดเจน สินค้านั้นอาจเข้าข่ายการเอาเปรียบทั้งผู้ซื้อและชุมชนผู้ถูกยึดครอง
BDS พลังผู้บริโภคที่เริ่มจากชั้นวางสินค้า
การรณรงค์คว่ำบาตรอินทผลัมอิสราเอลเป็นส่วนหนึ่งของขบวนการ BDS ซึ่งเป็นการเคลื่อนไหวไม่ใช้ความรุนแรง เพื่อกดดันรัฐและธุรกิจที่ได้ประโยชน์จากการยึดครอง แรงกดดันนี้เริ่มส่งผลเป็นรูปธรรม โดยสื่ออิสราเอลอย่าง Haaretz รายงานในปี 2567 (2024) ว่าโฆษณาโปรโมตอินทผลัมเมดจูลมูลค่า 550,000 ดอลลาร์สหรัฐถูกระงับ จากความกังวลต่อกระแสคว่ำบาตรในช่วงรอมฎอน
รอมฎอนนี้ เราเลือกได้
- ตรวจสอบฉลากสินค้า แหล่งที่มา ชื่อบริษัท และผู้นำเข้า
- หลีกเลี่ยงสินค้าที่ระบุว่า “ผลิตในอิสราเอล”
- เลือกอินทผลัมจากประเทศอื่นที่ไม่เกี่ยวข้องกับการยึดครอง
- เผยแพร่ข้อมูลจากแหล่งที่น่าเชื่อถือ
การช่วยเหลือพี่น้องปาเลสไตน์ยังทำได้ผ่านช่องทางมนุษยธรรมที่ตรวจสอบได้ เช่นบทความ หญิงอิตาลีขายวังเก่า 400 ปี บริจาค 100% ช่วยเด็กกาซา
บทสรุป
อินทผลัมหนึ่งกล่องอาจดูเป็นเรื่องเล็ก แต่เมื่อผู้บริโภคจำนวนมากเลือกพร้อมกัน มันคือสารที่ชัดเจนว่าเราไม่ยอมรับกำไรที่ตั้งอยู่บนการยึดครอง รอมฎอนนี้ การละศีลอดจึงไม่ใช่เพียงการอดอาหาร แต่คือการเลือกยืนอยู่ข้างความยุติธรรม
Risalah Radio สถานีวิทยุสาส์นคุณธรรม FM 97.25 Mhz.