Risalah Radio สถานีวิทยุสาส์นคุณธรรม FM 97.25 Mhz.
ในสังคมที่ให้คุณค่ากับความกล้าและการกล้าแสดงออก ความละอายถูกมองว่าเป็นจุดอ่อน เป็นสิ่งที่ทำให้คนเสียเปรียบ หรือเป็นอุปสรรคต่อความสำเร็จ แต่หะดีษสั้น ๆ บทหนึ่งที่บันทึกโดยมุสลิมกลับให้คำตัดสินที่ตรงกันข้าม และคำตัดสินนั้นกว้างจนครอบคลุมทุกกรณี
ข้อความในหะดีษ
ท่านรอซูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า
“ความละอาย (หะยาอ์) ทั้งหมดนั้นเป็นความดี”
(บันทึกโดยมุสลิม เลขที่ 37)
อัลหะยาอ์คืออะไร
ต้นฉบับอธิบายคำว่า الحياء (อัลหะยาอ์) ไว้ว่าหมายถึงความละอายที่เกิดจากอีหม่าน ซึ่งทำให้คนหลีกเลี่ยงบาป ไม่กล้าทำสิ่งที่อัลลอฮ์ทรงห้าม และกระตุ้นให้ทำความดี
จุดสำคัญคือคำว่า “เกิดจากอีหม่าน” เพราะมันบอกว่าความละอายในที่นี้ไม่ใช่ความเขินอายทั่วไป เช่น การไม่กล้าพูดต่อหน้าคนเยอะ หรือการกลัวว่าจะดูไม่ดี แต่เป็นความรู้สึกที่ผูกกับการรู้ว่าอัลลอฮ์ทรงเห็นเราอยู่ตลอดเวลา
ความละอายที่ไม่ใช่ความอ่อนแอ
เมื่อเข้าใจว่ามันมาจากอีหม่าน จะเห็นว่าความละอายชนิดนี้ไม่ได้ทำให้คนถอยหลัง แต่ทำให้คนระวัง คนที่ละอายต่ออัลลอฮ์จะไม่โกงแม้ไม่มีใครเห็น ไม่เอาเปรียบแม้จะทำได้ และไม่พูดให้ร้ายใครแม้จะได้เปรียบ
นี่คือคุณธรรมที่สังคมต้องการมากที่สุด แต่เป็นสิ่งที่กฎหมายบังคับไม่ได้ เพราะมันทำงานในที่ที่ไม่มีกล้องและไม่มีพยาน นั่นคือในใจของคนคนหนึ่ง
หะยาอ์ที่พาไปสู่ความดี
หะดีษบทนี้ยังชี้ว่าความละอายที่ถูกต้องย่อมกระตุ้นให้ทำความดี ไม่ใช่แค่หยุดทำชั่ว คนที่ละอายต่ออัลลอฮ์จะรู้สึกไม่สบายใจเมื่อปล่อยให้วันผ่านไปโดยไม่ได้ทำอะไรที่มีความหมาย เขาจึงถูกผลักไปข้างหน้าโดยความละอายนั้นเอง
วิธีฝึกความละอายที่ถูกต้อง
- เตือนตัวเองบ่อย ๆ ว่าอัลลอฮ์ทรงเห็นและทรงได้ยินทุกขณะ
- ระวังสิ่งเล็ก ๆ ที่ทำตอนไม่มีใครเห็น เช่น การพูดไม่จริง การประวิงเวลา หรือการละเลยหน้าที่
- อยู่กับคนที่มีความละอาย เพราะสภาพแวดล้อมหล่อหลอมนิสัยได้จริง
- เมื่อพลาด ให้กลับตัวทันที ไม่ปล่อยให้ความละอายกลายเป็นความสิ้นหวัง
บทสรุป
ความละอายที่ถูกต้องตามหลักศาสนาเป็นคุณงามความดีทั้งสิ้น และเป็นคุณลักษณะที่อิสลามส่งเสริมให้มุสลิมทุกคนมีอยู่ในตนเอง ในวันที่โลกเชียร์ให้คนกล้าทำทุกอย่างเพื่อผลประโยชน์ การมีความละอายจึงไม่ใช่การแพ้ แต่คือการรักษาสิ่งที่มีค่าที่สุดไว้ นั่นคือหัวใจที่ยังรู้ผิดรู้ชอบ
อ่านต่อ: หะดีษเศาะฮีห์อัลบุคอรีย์ อัลลอฮ์สาปแช่งหญิงต่อผม มุสลิมะฮ์ต้องรู้
