จงใช้ประโยชน์จาก 5 สิ่ง หะดีษที่เตือนใจทุกวันก่อนสายเกินไป

ทุกคนเคยบอกตัวเองว่า “ไว้ก่อน” ทั้งเรื่องสุขภาพ เรื่องเรียน เรื่องศาสนา และเรื่องขอโทษคนที่รัก แต่วันหนึ่งจะมาถึงที่คำว่า “ไว้ก่อน” ใช้ไม่ได้อีกต่อไป ท่านร่อซูล ﷺ เตือนเรื่องนี้ไว้ในหะดีษสั้น ๆ แต่ครอบคลุมทั้งชีวิตว่า “จงใช้ประโยชน์จาก 5 สิ่ง ก่อนที่จะมีอีก 5 สิ่งมาถึง”

ห้าสิ่งที่เราคิดว่าจะมีตลอดไป

ท่านนบี ﷺ เริ่มจากวัยหนุ่ม ในวันที่เข่าไม่ยังเจ็บและความเหนื่อยหายในคืนเดียว นั่นคือช่วงที่คนมักใช้เวลากับสิ่งที่ไม่เหลืออะไรเลย ท่านจึงเตือนว่า شبابك قبل هرمك จงใช้วัยหนุ่มของท่านก่อนความชราจะมาถึง

จากนั้นคือสุขภาพ وصحتك قبل سقمك ซึ่งเป็นสิ่งที่คนมักรู้คุณค่าก็ต่อเมื่อสูญเสียไปแล้ว ต่อด้วยความมั่งคั่ง وغناك قبل فقرك เวลาว่าง وفراغك قبل شغلك และปิดท้ายด้วยชีวิต وحياتك قبل موتك

สิ่งที่หะดีษนี้สอนตรง ๆ

ข้อคิดในต้นฉบับบอกไว้ชัดว่า หะดีษนี้สอนให้เรารีบใช้โอกาสและสิ่งดี ๆ ที่อัลลอฮ์ประทานให้ ก่อนที่สิ่งเหล่านั้นจะสูญเสียไป ไม่ว่าจะเป็นวัยหนุ่ม สุขภาพ ทรัพย์สิน เวลาว่าง และชีวิต เพราะเราไม่รู้ว่าเมื่อใดสิ่งเหล่านี้จะหมดลง

จุดสำคัญจึงไม่ได้อยู่ที่การจำห้าคำนี้ได้ แต่อยู่ที่การยอมรับความจริงว่าทุกอย่างเป็นของชั่วคราว ผู้ที่เข้าใจความจริงนี้จะไม่เสียเวลาวันนี้ไปกับการทะเลาะเรื่องเล็ก การจมอยู่ในความอิจฉา หรือการรอ “วันเหมาะ ๆ” ที่อาจไม่มีวันมา

เริ่มใช้ “ห้าสิ่ง” นี้ในวันเดียว

• ถ้ายังมีเรี่ยวแรง ใช้แรงนั้นทำงานศาสนาสักสิบห้านาทีก่อนเริ่มวัน
• ถ้ายังมีสุขภาพ ใช้โอกาสนี้ออกกำลังกายและพักผ่อนอย่างพอเหมาะ
• ถ้ายังมีรายได้ แบ่งส่วนเล็ก ๆ เป็นเศาะดะเกาะฮ์ที่ต่อเนื่อง
• ถ้ายังมีเวลาว่าง ใช้มันกับอัลกุรอานหรือการเยี่ยมพ่อแม่
• ถ้ายังมีชีวิต รีบขอลุกโทษและปรับความสัมพันธ์ที่ค้างคา

การลงมือเพียงข้อเดียววันนี้ มีค่ามากกว่าการวางแผนห้าข้อที่ไม่มีวันได้เริ่ม

บทสรุป

หะดีษ “จงใช้ประโยชน์จาก 5 สิ่ง ก่อนที่จะมีอีก 5 สิ่งมาถึง” เป็นคำเชิญให้รู้คุณค่าของปัจจุบัน ไม่ใช่คำขู่ แต่มันเบาไม่ได้เลย เพราะสิ่งที่ถูกใช้ไปแล้วไม่มีวันคืนมา ผู้ที่ตระหนักจะหันกลับไปหาอัลลอฮ์ ซ.บ. ด้วยการงาน ไม่ใช่แค่ด้วยคำพูด และจะไม่ปล่อยให้วันนี้ผ่านไปโดยไม่มีอะไรดีเพิ่มขึ้น อ่านต่อเรื่องการรีบกลับตัวก่อนสายเกินไป

ที่มาของหะดีษตามต้นฉบับ: รายงานโดยอิบนุ อับบาส رضي الله عنهما และบันทึกโดยอัลหากิม وغيره