หนึ่งในสัญญาณวันกิยามะฮ์ที่ท่านนบี ﷺ เตือนไว้อย่างชัดเจนคือ ฟิตนะฮ์อัลฮัรจ์ (فتنة الهرج) ความสับสนวุ่นวายและการเข่นฆ่าที่แพร่หลายจนผู้คนฆ่ากันโดยไม่รู้เหตุผลที่แท้จริงของตัวเอง คำเตือนนี้ไม่ได้มีไว้ให้เราหวาดกลัว แต่มีไว้ให้เรารู้จักสังเกต และเตรียมทางรอดก่อนที่ความวุ่นวายจะมาถึง
อัลฮัรจ์หมายถึงอะไร
ต้นฉบับอธิบายว่า ท่านนบี ﷺ นิยาม “อัลฮัรจ์” ไว้ว่าหมายถึง “การฆ่า” กล่าวคือผู้คนฆ่าฟันกันโดยปราศจากการไตร่ตรอง และบางครั้งแม้แต่ตัวผู้ก่อเหตุเองก็ไม่รู้ว่าเหตุผลที่แท้จริงคืออะไร
ความหมายของอัลฮัรจ์ในสุนนะฮ์
ในทางภาษา
หมายถึงความสับสนปะปน ความวุ่นวาย การเคลื่อนไหวหรือการพูดที่มากมายและสับสน
ในทางศาสนบัญญัติ
หมายถึงการฆ่าฟันที่เกิดขึ้นอย่างรุนแรงและแพร่หลายระหว่างผู้คน จนกระทั่งคนหนึ่งอาจฆ่าเพื่อนบ้าน พี่น้อง หรือญาติของตนเอง โดยปราศจากเหตุผลที่ชัดเจนและขาดการใช้สติไตร่ตรอง
อัลมัรจ์ (المرج)
หมายถึงความปั่นป่วน ความสับสนของเรื่องราว และการที่สิ่งต่าง ๆ ปะปนกัน จนเกิดความคลุมเครือในช่วงที่มีฟิตนะฮ์ ซึ่งทำให้ผู้คนสับสนในเรื่องศาสนาของตน
ลักษณะของฟิตนะฮ์แห่งอัลฮัรจ์
- การฆ่าฟันกันอย่างไร้การควบคุมแพร่หลาย และชีวิตของผู้คนถูกทำลายโดยปราศจากความใส่ใจ
- ผู้คนจำนวนมากในยุคนั้นขาดสติปัญญา และเกิดความสับสนในด้านความคิดเห็นและแนวคิด
- ความจริงปะปนกับความเท็จ จนหลักฐานแห่งความแน่นอนและความชัดเจนเลือนหายไป
เมื่ออ่านสามข้อนี้ย้อนกลับมาดูสังคมปัจจุบัน จะเห็นว่าอันตรายของอัลฮัรจ์ไม่ได้เริ่มที่คมมีดเสมอไป มันเริ่มที่ความสับสนในหัวใจ เริ่มที่การเชื่อข้อมูลโดยไม่ตรวจสอบ และเริ่มที่การมองคนต่างความคิดเป็นศัตรู
แนวทางเอาตัวรอดจากฟิตนะฮ์
ต้นฉบับวางทางรอดไว้ชัดเจน โดยเริ่มจากคำแนะนำของท่านนบี ﷺ ที่ว่า
«العبادة في الهرج كهجرة إليّ»
“การทำอิบาดะฮ์ในช่วงที่มีอัลฮัรจ์นั้น เปรียบเสมือนการอพยพมายังฉัน”
- หันกลับไปศึกษาคำแนะนำของท่านนบี ﷺ และมุ่งมั่นทำอิบาดะฮ์และเข้าใกล้อัลลอฮ์
- รักษาลิ้นของตน ไม่พูดในสิ่งที่ก่อให้เกิดความขัดแย้งหรือความเสียหาย
- อยู่กับบ้านและหลีกห่างจากฟิตนะฮ์ เมื่อสถานการณ์เรียกร้องเช่นนั้น
- ใส่ใจแก้ไขและดูแลตนเอง แทนการเข้าไปมีส่วนร่วมกับความขัดแย้งของผู้คนทั่วไป
- หลีกเลี่ยงการยุ่งเกี่ยวกับฟิตนะฮ์ที่อาจทำลายศาสนา ชีวิต และความสงบสุขของผู้คน
บทสรุป
เมื่อเกิดฟิตนะฮ์และความวุ่นวายอย่างรุนแรง ผู้ศรัทธาควรยึดมั่นในอัลกุรอานและสุนนะฮ์ รักษาอิบาดะฮ์ของตน ระวังคำพูดและการกระทำ และวิงวอนขอให้อัลลอฮ์ทรงปกป้องให้พ้นจากฟิตนะฮ์ทั้งที่ปรากฏและที่ซ่อนเร้น
อ่านบทความที่เกี่ยวข้องได้ที่ ฟิตนะฮ์ท้ายยุค หะดีษว่าด้วยคนโกหกที่ถูกเชื่อผู้สัตย์ถูกกล่าวหา
Risalah Radio สถานีวิทยุสาส์นคุณธรรม FM 97.25 Mhz.