พูดเรื่องศาสนาโดยไม่มีความรู้ คือการกล่าวเท็จต่ออัลลอฮ์

หลายคนเข้าใจว่า พูดเรื่องศาสนาผิดบ้างถูกบ้างก็ยอมรับได้ เพราะถ้าพูดถูกได้ผลบุญ ถ้าพูดผิดก็ถูกละเว้นโทษ โพสต์ต้นฉบับตอบข้อเข้าใจนี้ด้วยอายะฮ์อัลกุรอานและหะดีษ ว่าการพูดเรื่องศาสนาโดยไม่มีความรู้คือการกล่าวเท็จต่ออัลลอฮ์

อายะฮ์ที่ยกมาเป็นหลักฐาน

وَلَا تَقُولُوا لِمَا تَصِفُ أَلْسِنَتُكُمُ الْكَذِبَ هَذَا حَلَالٌ وَهَذَا حَرَامٌ لِتَفْتَرُوا عَلَى اللَّهِ الْكَذِبَ إِنَّ الَّذِينَ يَفْتَرُونَ عَلَى اللَّهِ الْكَذِبَ لَا يُفْلِحُونَ

และพวกเจ้าอย่ากล่าวตามที่ลิ้นของพวกเจ้ากล่าวเท็จขึ้นว่า “นี่เป็นที่อนุมัติและนี่เป็นที่ต้องห้าม” เพื่อที่พวกเจ้าจะกุเท็จต่ออัลเลาะฮ์ แท้จริงบรรดาผู้กุเท็จต่ออัลเลาะฮ์นั้น พวกเขาจะไม่ได้รับความสำเร็จ [อันนะฮ์ล : 116]

อายะฮ์นี้เตือนไม่ให้ลิ้นกล่าวตัดสินว่า “นี่ฮาลาล นี่ฮะรอม” ตามอารมณ์หรือตามที่ได้ยินมา เพราะการกล่าวโดยไม่มีหลักฐานคือการกุเรื่องต่ออัลลอฮ์ และผู้ที่ทำเช่นนั้นไม่ได้รับความสำเร็จ แต่ก็ไม่ได้หมายความว่ามุสลิมทั่วไปห้ามพูดเรื่องศาสนาเลย เราพูดในสิ่งที่รู้ และเมื่อไม่รู้ก็ต้องถามผู้รู้

ข้อยกเว้นที่มีไว้สำหรับผู้รู้

إِذَا حَكَمَ الْحَاكِمُ فَاجْتَهَدَ ثُمَّ أَصَابَ فَلَهُ أَجْرَانِ وَإِذَا حَكَمَ فَاجْتَهَدَ ثُمَّ أَخْطَأَ فَلَهُ أَجْرٌ

เมื่อผู้ใช้อำนาจตัดสิน (ฮากิม) ได้ทำการตัดสิน โดยเขาได้ใช้ความพยายามวินิจฉัย (อิจญ์ติฮาด) แล้วปรากฏว่าเขาตัดสินได้ถูกต้อง เขาก็จะได้รับสองผลบุญ และหากเขาทำการตัดสินโดยได้ใช้ความพยายามวินิจฉัยแล้วปรากฏว่าผิดพลาด เขาก็ยังได้รับหนึ่งผลบุญ [บันทึกโดยอัลบุคอรีย์ บรรพ الاعتصام بالكتاب والسنة บท أجر الحاكم إذا اجتهد فأصاب أو أخطأ หมายเลขฮะดีษที่ 7352, และมุสลิม บรรพ الأقضية إذا اجتهد فأصاب أو أخطأ หมายเลขฮะดีษ 1716]

จุดสำคัญคือ ผู้ที่ได้ผลบุญทั้งกรณีถูกและผิดต้องเป็นผู้รู้ที่บรรลุขั้นอิจญ์ติฮาด และค้นหาหลักฐานเต็มที่แล้ว ไม่ใช่ผู้ที่พูดตามความเห็นตัวเอง

ทัศนะของอิบนุตัยมียะฮ์

อิบนุตัยมียะฮ์ (มรณะกรรม ฮ.ศ. 728) ระบุว่าผู้ใดพูดเรื่องศาสนาโดยไม่มีความรู้จริง ผู้นั้นคือคนโง่เขลาที่โกหก ส่วนผู้ที่พูดขัดกับความจริงโดยเจตนายิ่งหนักถึงขั้นตกนรก แต่ผู้ที่อยู่ในระดับวินิจฉัยได้และใช้ความพยายามเต็มที่ ด้วยความยำเกรงต่ออัลเลาะฮ์ เขาคือผู้ที่เชื่อฟัง และจะได้สองผลบุญหากถูก หรือหนึ่งผลบุญหากผิดพลาด

ที่มา : เฟสบุ๊คของชัยค์มูฮัมหมัด อุมัร บาซมู๊ล วันที่ 27 ธันวาคม ค.ศ. 2024

นำไปใช้กับตัวเองอย่างไร

• อย่าตอบคำถามศาสนาแบบเดาสุ่ม — ถ้าไม่รู้ ให้บอกว่าไม่รู้ และชี้ไปที่ผู้รู้
• ตรวจสอบที่มาก่อนแชร์ — ข้อความศาสนาที่ส่งต่อกันในโซเชียลจำนวนมากไม่มีแหล่งอ้างอิง
• สร้างพื้นฐานความรู้ของตัวเอง — อ่านอัลกุรอานพร้อมความหมาย และศึกษาหะดีษจากแหล่งที่เชื่อถือได้

รายละเอียดฟิกฮ์ที่ลึกกว่านี้ควรสอบถามผู้รู้

บทสรุป

ลิ้นเป็นอะมานะฮ์ การพูดเรื่องศาสนาจึงต้องเริ่มจากความรู้ ถ้ายังไม่แน่ใจ สิ่งที่ปลอดภัยที่สุดคือเงียบแล้วไปถามผู้รู้ ดูเรื่องคุณค่าความรู้เพิ่มเติมได้ที่ ความรู้เปิดหัวใจให้กว้างใหญ่ยิ่งกว่าโลกดุนยา คำกล่าวอิบนุลก็อยยิม