หลายคนอ่านอัลกุรอานเฉพาะในเดือนรอมฎอน หรือเฉพาะเมื่อมีงานเมาลิดและพิธีทางศาสนา แต่หะดีษสั้น ๆ บทหนึ่งที่ต้นฉบับยกมาพูดถึงการอ่านอัลกุรอานในฐานะ แสงสว่าง และ เสบียง ซึ่งเป็นสองคำที่บอกว่ามันเกี่ยวกับชีวิตประจำวันของเราโดยตรง ไม่ใช่เรื่องของวาระพิเศษเท่านั้น
ข้อความในหะดีษ
ท่านรอซูลุลลอฮ์ ﷺ กล่าวว่า
“ท่านจงหมั่นอ่านอัลกุรอาน เพราะแท้จริงอัลกุรอานเป็นแสงสว่างสำหรับท่านบนโลกนี้ และเป็นเสบียงสะสม (ทรัพย์สำรองแห่งผลบุญ) สำหรับท่านในชั้นฟ้า”
ที่มา: หะดีษระดับ หะสัน لغيره (หะสันเนื่องจากมีสายรายงานสนับสนุน) บันทึกใน เศาะฮีหฺ อัต-ตัรฆีบ หมายเลข 1422.
แสงสว่างบนโลกนี้หมายถึงอะไร
คำว่าแสงสว่างในที่นี้ไม่ได้หมายถึงไฟหรือโคม แต่หมายถึงความสามารถในการมองเห็นทาง ในชีวิตจริงมนุษย์ต้องตัดสินใจเรื่องยาก ๆ อยู่ตลอด ตั้งแต่เรื่องเล็กอย่างการพูดคำหนึ่ง ไปจนถึงเรื่องใหญ่ระดับการใช้เงินและความสัมพันธ์กับคนอื่น
คนที่คุ้นเคยกับอัลกุรอานจะเริ่มสังเกตว่าตัวเองมีเกณฑ์ในการตัดสินใจมากขึ้น มีอะไรบางอย่างที่คอยเตือนในใจก่อนจะทำสิ่งที่ไม่ควรทำ ความคุ้นเคยนี้เองที่ทำหน้าที่เหมือนแสงส่องทางในยามที่ข้อมูลรอบตัวขัดแย้งกันจนไม่รู้จะเชื่อใคร
เสบียงสะสมในชั้นฟ้า
ส่วนคำว่าเสบียงสะสมนั้นชี้ไปข้างหน้า ไกลกว่าชีวิตในโลกนี้ ต้นฉบับใช้คำว่า ทรัพย์สำรองแห่งผลบุญ ซึ่งให้ภาพของการเก็บสะสมสิ่งที่ยังใช้ไม่ถึงในตอนนี้ แต่จะจำเป็นที่สุดในวันที่ไม่มีอะไรเหลือ
ในโลกนี้ เราสะสมเงินไว้ใช้ยามเจ็บป่วย สะสมความรู้ไว้ใช้ยามทำงาน แต่ผลบุญจากการอ่านอัลกุรอานคือสิ่งที่เราสะสมไว้ใช้ในวันที่ไม่มีใครช่วยเราได้ นี่คือเหตุผลที่การอ่านในวันนี้ไม่เคยเสียเปล่า แม้จะดูเหมือนไม่มีผลอะไรเกิดขึ้นทันที
ทำไมต้อง “หมั่น” ไม่ใช่แค่ “อ่าน”
คำว่า “หมั่น” ในหะดีษเป็นคำที่สำคัญ เพราะมันบอกว่าสิ่งที่ต้องการไม่ใช่การอ่านครั้งใหญ่ครั้งเดียว แต่คือความสม่ำเสมอ อ่านวันละหน้าสองหน้าแล้วทำต่อเนื่อง ย่อมดีกว่าการอ่านสิบญุซในคืนเดียวแล้วหยุดไปครึ่งปี
- กำหนดเวลาเดิมทุกวัน เช่น หลังละหมาดศุบฮ์หรือก่อนนอน
- เริ่มจากปริมาณน้อยที่ทำได้จริงทุกวัน ไม่ใช่ปริมาณมากที่ทำได้แค่อาทิตย์แรก
- อ่านพร้อมคำแปลบ้างในบางวัน เพื่อให้ใจได้เข้าใจ ไม่ใช่แค่ตาได้เห็น
- ถ้าพลาด ก็เริ่มใหม่ในวันถัดไป ไม่ต้องรอให้ถึงเดือนหน้า
บทสรุป
หะดีษบทนี้ให้ภาพของอัลกุรอานในสองมิติพร้อมกัน คือเป็นแสงสว่างที่ช่วยนำทางในชีวิตปัจจุบัน และเป็นเสบียงที่สะสมไว้สำหรับวันข้างหน้า การหมั่นอ่านจึงไม่ใช่ภาระที่เพิ่มเข้ามาในตารางงาน แต่เป็นการลงทุนที่ให้ผลทั้งตอนนี้และตอนที่เราต้องการมันที่สุด
อ่านต่อ: หัวใจคือภาชนะ จงเติมด้วยอัลกุรอาน คำกล่าวอับดุลลอฮ์ บิน มัสอูด
Risalah Radio สถานีวิทยุสาส์นคุณธรรม FM 97.25 Mhz.